"Can" ve "Can't"

İngilizcede "Can" ve "Can't" (Can not) kalıpları, bir şeyi yapmaya becerimizin, gücümüzün veya iznimizin olup olmadığını anlatmak için kullanılır. Türkçe karşılığı tam olarak "-ebilmek, -abilmek" ekidir.

Bu konunun en güzel tarafı, İngilizcedeki diğer birçok kuralın aksine özne seçmemesidir. Özne kim olursa olsun (I, You, He, She, We, They), kural ve kelimeler asla değişmez.

Gelin bu iki yapıyı en sade haliyle inceleyelim:

1. Yapabildiğimiz Şeyler İçin: CAN (-ebilir)

Bir işi yapmayı becerebildiğimizi, elimizden geldiğini veya o şeyi yapmaya iznimiz/imkanımız olduğunu belirtirken kullanırız.

⚠️ Altın Kural: Can kelimesinden sonra gelen gerçek iş bildiren fiil (eylem) tamamen yalın kalır. Sonuna hiçbir ek (-s, -ing, -ed) gelmez.

• I can speak English. (İngilizce konuşabilirim. ➔ Beceri)

• He can swim very fast. (O çok hızlı yüzebilir. ➔ Yetenek)

• You can park your car here. (Arabanızı buraya park edebilirsiniz. ➔ İzin/İmkan)

2. Yapamadığımız Şeyler İçin: CAN'T (-emez / -amaz)

Bir şeyi yapmaya yeteneğimizin olmadığını, beceremediğimizi veya yasak/imkansız olduğunu belirtirken "Can not" kelimesinin kısaltması olan Can't kalıbını kullanırız.

• I can't play the piano. (Piyano çalamam. ➔ Beceremiyorum)

• Cheetahs can run fast, but turtles can't. (Çitalar hızlı koşabilir ama kaplumbağalar koşamaz.)

• You can't smoke inside the building. (Bina içinde sigara içemezsiniz. ➔ Yasak)

❓ Soru Sormak: Yapabilir misin?

Birine bir şeyi yapıp yapamadığını sormak veya birinden nazikçe bir şey rica etmek için Can kelimesini cümlenin en başına (öznenin önüne) taşırız.

• Can you help me, please? (Lütfen bana yardım edebilir misin? ➔ Rica)

• Can she cook Italian food? (O, İtalyan yemeği pişirebilir mi? ➔ Yetenek sorgulama)

  • Cevap: Yes, she can. / No, she can't.

Büyük Özet Formül Haritası 🗺️

Öznelerin hepsi aynı kurala tabi olduğu için formülü akılda tutmak çok kolaydır:

Cümle Türü	Formül Yapısı	Örnek Cümle	Türkçe Anlamı
Olumlu (+)	Özne + CAN + Fiil	They can come today.	Bugün gelebilirler.
Olumsuz (-)	Özne + CAN'T + Fiil	I can't drive a truck.	Kamyon süremem.
Soru (?)	CAN + Özne + Fiil?	Can you swim?	Yüzebilir misin?